RayonRandoZine nr. 50

Tijdens een bergwandeling langs een kudde lopen die door een waakhond wordt bewaakt: sommigen zien dit als een aangenaam moment, terwijl anderen juist opzien tegen dit moment in de nabijheid van dieren die net zo groot kunnen zijn als wij. Maar die angst wordt vaak juist veroorzaakt door de aanwezigheid van de herdershond.

Een vrij veel voorkomende situatie in de bergen die essentiële vragen oproept bij alle wandelaars die geconfronteerd worden met een kuddehond:

• Wat is het verschil tussen een herdershond en een huishond?
• Waarom is er een herdershond bij de kudde?
• Als hij blaffend op ons afkomt, is dat dan gevaarlijk?
• Wat moet ik doen als ik zo’n hond tegenkom?

Maxime van Rayonrando beantwoordt deze vragen om misvattingen uit de wereld te helpen en ervoor te zorgen dat deze ervaring een rustige ontmoeting wordt.

Wat is het verschil tussen een waakhond en een huishond?

Het belangrijkste verschil zit hem in zijn opmerkelijke vermogen om de kudde te beschermen, dat deels genetisch is bepaald, maar vooral voortkomt uit zijn gehechtheid aan de kudde en de opvoeding door de fokker of herder.

De beschermingshond is al vanaf zeer jonge leeftijd echt gehecht aan zijn kudde. Deze emotionele band ontstaat doordat hij midden in de kudde wordt geboren en opgroeit. Het is dan ook vanzelfsprekend dat deze hond datgene wil verdedigen wat zijn familie vertegenwoordigt.

De beschermingshond is ook zeer zelfstandig, in tegenstelling tot de drijfhond (die de kudde leidt) die de herder op zijn wenken gehoorzaamt. Door deze gehechtheid en zelfstandigheid is het voor de herder vaak moeilijk om in te grijpen bij een confrontatie.

Waarom is er een beschermingshond bij de kudde?

Soms kom je kuddes tegen zonder enige herdershond. Maar in veel gevallen zijn deze bergbewakingshonden wel degelijk aanwezig en waken ze dag en nacht over hun kudde. Ze zijn er voor de veiligheid van de kudde en niet om alles aan te vallen wat beweegt.

Vaak betekent de kudde voor de veehouder zijn hele leven. Elk dier heeft zowel een financiële als een emotionele waarde. Het verlies van dieren kan grote gevolgen hebben voor het bedrijf en het leven van de veehouder. Raadpleeg onze uitgebreide informatiebronnen om meer te weten te komen over de kuddebeschermingshond.

De bedreigingen voor de kudde zijn divers: een beer, een wolf of een mens. Het is van cruciaal belang om de veiligheid en rust van de kudde tegen deze roofdieren te waarborgen. Hier komt de kuddebeschermingshond in actie als bewaker. Voor een roofdier als de wolf vertegenwoordigt een kudde zo’n grote hoeveelheid voedsel dat dit een opwinding teweegbrengt die ertoe kan leiden dat hij veel meer doodt dan hij nodig heeft. De veehouder heeft deze beschermingshond dus nodig om de kudde af te schrikken en te beschermen tegen deze roofdieren.

Als hij blaffend op ons afkomt, is dat dan gevaarlijk?

Hoe indrukwekkend ze ook zijn, beschermingshonden zoals de beroemde Patou, de Kangal of de Anatolische herdershond zijn niet getraind om aan te vallen, maar om indringers ervan te weerhouden de kudde te naderen.

Het is dus geen aanvalshond, maar ook geen gezelschapshond. Het heeft dus geen zin om met hem te willen ballen, mocht u op het idee komen om de sfeer wat te verlichten…

Door zijn imposante postuur is zijn aanwezigheid alleen al voldoende om potentiële roofdieren of indringers ervan te weerhouden de kudde te naderen. Maar als de indringers te dicht bij de kudde komen, moet hij reageren met zijn krachtige geblaf om hun opmars onmiddellijk een halt toe te roepen. De beschermingshond geeft aan waar de grens ligt die niet overschreden mag worden.

Alleen als de indringer blijft doorgaan naar de kudde of zich agressief gedraagt, kan er een directe confrontatie ontstaan.

Wat moet u doen als u een beschermingshond tegenkomt?

De meeste ongelukken zijn te wijten aan ongepast menselijk gedrag ten opzichte van de hond.

Vanaf het moment dat u de kudde ziet tot aan het mogelijke contact met de hond, kunt u het volgende doen om uw wandeling rustig voort te zetten:

• Loop zo ruim mogelijk om de kudde heen. Dit voorkomt vaak een confrontatie met de hond. En af en toe eens van de gebaande paden afwijken kan juist aangenaam zijn.
• Als het omlopen lastig blijkt, moet u zich aan de honden kenbaar maken. Houd er rekening mee dat deze honden ’s nachts actief aan het werk zijn. Daardoor hebben ze overdag soms rust nodig. Vermijd dus om ze midden in hun slaap te verrassen. Door je van veraf hoorbaar te maken, veroorzaak je geen paniek. De hond zal gaan blaffen en vervolgens op je afkomen.
• Houd er op dat moment rekening mee dat deze grote hond je niet alleen wil afschrikken, maar je ook wil identificeren. Hij kan onderscheiden of je een bedreiging vormt of niet.
• Als de hond dichterbij komt: blijf staan en kijk de hond aan, maar kijk hem niet recht in de ogen, want dat kan als een uitdaging worden opgevat. Spreek hem rustig toe en prijs hem omdat hij zijn beschermende taak goed heeft vervuld. Om je te helpen kalm te blijven en afstand tot de hond te bewaren, kun je een voorwerp tussen jou en de hond houden (jas, pet…). Door dit voorwerp naar de hond uit te steken, kan de hond via het voorwerp contact met je maken en niet rechtstreeks met jou.
• De hond zal je uiteindelijk herkennen als geen bedreiging en tot rust komen. Ga dan rustig verder.

Hieronder volgen ook de gedragingen die je absoluut moet vermijden om een confrontatie te voorkomen:

• Naar de hond toe lopen
• Steentjes gooien
• Tegen de hond schreeuwen terwijl je hem recht in de ogen kijkt
• Met een stok zwaaien en de hond ermee bedreigen

En als ik met mijn eigen hond ga wandelen?

De waakhond kan uw hond als een roofdier beschouwen. Houd uw hond daarom aan de lijn en laat hem los als er interactie is met de waakhond. Zij zullen de situatie onderling oplossen.

En als ik dichter bij een kudde moet komen zonder beschermingshond?

Of er nu wel of geen waakhond is, houd goed in gedachten dat de dieren er niet van houden om gestrest te worden.

Loop rustig, loop indien mogelijk om de kudde heen en verras ze niet. Sommige situaties vragen om extra waakzaamheid:

• De aanwezigheid van een stier: loop er ruim omheen.
• De aanwezigheid van een koe met haar kalf: loop zo ver mogelijk om de kudde heen.

Conclusie:

Een ontmoeting met een waakhond en zijn kudde verloopt vrijwel altijd goed, zolang je maar begrijpt waarom deze hond hier is, hoe hij zich gedraagt en hoe je je bij een ontmoeting moet gedragen.

Een rustige, beheerste houding en gepast gedrag zorgen ervoor dat de wandelaar en het dier elkaar begrijpen en spanningen worden vermeden. Het is aan jou om te laten zien dat je een vreedzame en respectvolle wandelaar bent, die alleen maar op doorreis is.

Je mag de herder wel recht in de ogen kijken, zonder je pet aan hem aan te bieden: als hij het niet druk heeft, vindt hij het meestal leuk om een praatje te maken.